Số đếm tiếng Trung: cách viết và cách đọc mọi số

Số đếm tiếng Trung từ 1 đến 10

Mỗi số từ 0 đến 10 có một chữ Hán riêng, và giản thể với phồn thể viết giống nhau. Bấm vào chữ để nghe cách đọc. Cột cuối là dạng viết hoa dùng trên hóa đơn, được giải thích ở dưới.

Với mười một chữ này và thêm bốn chữ 百, 千, 万 (萬) và 亿 (億), bạn viết được mọi số đến hàng trăm tỷ.

Mọi âm tiết tiếng Phổ thông với đủ các thanh, có âm thanh: bảng phiên âm pinyin

Số đếm tiếng Trung từ 11 đến 100

Các số đến 99 ghép giống như phép cộng, rất giống tiếng Việt. 十一 là mười một: 11. 二十 là hai mươi: 20. 二十一 là hai mươi mốt: 21. Vậy 99 là 九十九, còn 100 là 一百 yìbǎi.

Pinyin viết số đến 99 liền thành một từ: shíyī, èrshí, jiǔshíjiǔ. Dấu nháy trong shí'èr (12) chỉ cho biết âm tiết thứ hai bắt đầu ở đâu.

Phiên âm pinyin cho cả câu tiếng Trung, không chỉ con số: Công cụ phiên âm tiếng Trung sang pinyin

Số lớn được chia theo nhóm bốn chữ số

Tiếng Trung có một từ cho 10.000: 万 wàn (phồn thể 萬, Hán Việt là vạn), và từ tiếp theo, 亿 yì (億, ức), là 100.000.000. Vì vậy số lớn được đếm theo vạn: 100.000 là 十万, mười vạn, và 1.000.000 là 一百万, một trăm vạn. Tiếng Nhật và tiếng Hàn cũng đếm như vậy.

Để đọc một số dài, hãy chia chữ số thành từng nhóm bốn từ bên phải. Đọc mỗi nhóm như một số dưới 10.000 rồi thêm đơn vị: 亿, rồi 万, nhóm cuối không có đơn vị.

123 456 789 → 1 · 2345 · 6789 → 一亿 二千三百四十五万 六千七百八十九
yíyì èrqiān sānbǎi sìshíwǔ wàn liùqiān qībǎi bāshíjiǔ

Khi nào đọc 零 (số không)

零 líng đánh dấu chỗ trống bên trong một số: 105 là 一百零五 và 1.005 là 一千零五. Nhiều số 0 liền nhau chỉ đọc một lần, số 0 ở cuối thì không đọc: 1.500 là 一千五百. Một nhóm bốn chữ số bắt đầu bằng 0 cũng có 零, như 10.010 trong bảng.

Thêm hai điều. Từ 10 đến 19, số bắt đầu bằng 十, không có 一, nhưng trong một số dài hơn thì phải đọc 一: 110 là 一百一十. Và trong năm cũng như các số đọc từng chữ số, số 0 thường viết là 〇: 二〇二六.

二 hay 两: hai cách nói số hai

Tiếng Trung có hai từ chỉ số hai.

• 二 èr là con số: khi đếm, trong 十二 và 二十, trong số thứ tự như 第二, sau dấu thập phân và khi đọc từng chữ số.
• 两 liǎng (phồn thể 兩) là hai cái gì đó. Nó đứng trước lượng từ, như 两个 (兩個), hai cái, và khi nói giờ: 两点 (兩點), hai giờ.
• Trước 百, 千, 万 và 亿 ở đầu một số, đa số người nói 两: 两千 (兩千), 两万 (兩萬). 二千 cũng đúng và hay gặp trong văn viết. Ở giữa một số thường viết 二: 一千二百.

Thanh điệu của 一 thay đổi

Khi đứng một mình, ở cuối số và trong 十一 hay 第一, 一 đọc là yī. Trước 百 và 千 phần lớn người nói yì, trước 万 và 亿 thì yí: 一百 yìbǎi, 一千 yìqiān, 一万 yíwàn. Từ điển giữ nguyên yī, nên công cụ cho bạn chọn.

Bốn thanh điệu hoạt động thế nào, và các biến điệu khác: Thanh điệu tiếng Trung

Số điện thoại và số phòng: 1 đọc là yāo

Số điện thoại, số phòng, số xe buýt và số chuyến bay được đọc từng chữ số. Khi đó 1 thường đọc là yāo thay vì yī để không nhầm với 七 qī: 110 là yāo yāo líng, phòng 305 là sān líng wǔ. Công cụ hiện cách đọc này ở một dòng riêng.

Ngày tháng, thứ trong tuần và giờ

Ngày tháng tiếng Trung đi từ đơn vị lớn đến nhỏ: năm 年 nián, tháng 月 yuè, ngày 日 rì. Năm đọc từng chữ số, tháng và ngày đọc như số. Khi nói, ngày thường dùng 号 (號) hào thay cho 日.

Các thứ trong tuần là 星期 xīngqī cộng một số: 星期一 là thứ Hai, 星期二 là thứ Ba, cứ thế đến 星期六 là thứ Bảy. Chủ nhật là 星期日 hoặc 星期天. Biển báo và lịch tàu xe thường viết 周一 (週一) thay cho 星期一.

Về giờ, 点 (點) diǎn là giờ và 分 fēn là phút. 半 bàn là rưỡi, 一刻 yí kè là mười lăm phút. 上午 là buổi sáng, 下午 buổi chiều và 晚上 buổi tối; lịch tàu xe và vé dùng giờ 24.

Giá tiền trên thực đơn và nhãn giá

Giá được viết bằng chữ số kèm 元 yuán (tệ), hoặc có ký hiệu nhân dân tệ đứng trước, và khi nói thì dùng 块 (塊) kuài. Một hào, tức một phần mười tệ, viết là 角 jiǎo và nói là 毛 máo; 分 fēn, một phần trăm, nay ít dùng. Đơn vị cuối thường bỏ đi: 12.80 được nói là 十二块八.

Những chữ này hay đứng cạnh giá:

Thực đơn, nhãn mác và ứng dụng Trung Quốc trên điện thoại: cách đọc từ ảnh chụp màn hình

Lấy chữ Trung từ ảnh hoặc ảnh chụp màn hình, ngay trong trình duyệt: OCR tiếng Trung

Chữ số viết hoa trên hóa đơn và séc

Hóa đơn, biên lai, séc, giấy tờ ngân hàng và hợp đồng ghi số tiền bằng một bộ chữ khác: 壹, 贰 (貳), 叁 (參) và tiếp theo, gọi là 大写 (大寫), chữ số viết hoa. Chữ số thường rất dễ bị sửa: thêm một nét là 一 thành 二, và 十 thành 千. Chữ số viết hoa thì không sửa được như vậy.

Số tiền chẵn tệ kết thúc bằng 元整 (整 nghĩa là chẵn, không còn gì sau), 10 viết là 壹拾 chứ không chỉ 拾, còn hào và xu là 角 và 分. Công cụ viết số tiền theo cách này:

12 345.67 → 壹万贰仟叁佰肆拾伍元陆角柒分
壹萬貳仟參佰肆拾伍元陸角柒分
1 000 → 壹仟元整 · 16 → 壹拾陆元整 · 325.04 → 叁佰贰拾伍元零肆分

Ở Đài Loan bộ chữ này gọi là 國字大寫, số ba viết là 參, và số tiền tính bằng Đài tệ, như 新臺幣壹萬元整. Khi chọn phồn thể, công cụ dùng các dạng này.

Số thứ tự, tầng lầu, phần trăm và phân số

第 dì đứng trước một số tạo thành số thứ tự: 第一 dì-yī thứ nhất, 第二 dì-èr thứ hai, 第三次 lần thứ ba. Tầng được tính từ mặt đường, nên 一楼 (一樓) là tầng trệt.

Phần trăm được nói là mấy phần của một trăm: 百分之五十 bǎi fēn zhī wǔshí là 50%. Phân số nói mẫu số trước: 三分之一 là một phần ba. Trên biển giảm giá, 八折 nghĩa là bạn trả 80% giá.

Đếm số bằng một bàn tay

Ở Trung Quốc mọi số từ 1 đến 10 đều ra dấu được bằng một bàn tay, rất tiện ở chợ ồn ào. Từ 1 đến 5 là giơ ngón tay, như ở nhiều nước. Các số còn lại:

• 6: duỗi ngón cái và ngón út, các ngón khác gập lại.
• 7: chụm đầu ngón cái, ngón trỏ và ngón giữa lại.
• 8: duỗi ngón cái và ngón trỏ, như chữ L.
• 9: ngón trỏ cong lại như cái móc.
• 10: nắm tay lại, hoặc bắt chéo hai ngón trỏ thành chữ 十.

Các dấu tay khác nhau tùy vùng, và một số dấu ở Đài Loan và Hồng Kông cũng khác. Khi không chắc, hãy nói số đó ra hoặc gõ lên điện thoại.

Con số may mắn và xui xẻo của người Trung Quốc

8, 八 bā, đọc gần giống 发 (發) fā, như trong 发财 (發財), phát tài. Vì thế Thế vận hội Bắc Kinh khai mạc lúc 8:08 tối ngày 8 tháng 8 năm 2008, và số điện thoại, biển số xe nhiều số 8 rất được săn đón.

6, 六 liù, tượng trưng cho mọi việc suôn sẻ, như trong 六六大顺 (六六大順). 9, 九 jiǔ, đọc giống 久 jiǔ, lâu dài, nên được ưa chuộng trong đám cưới và quà tặng.

4, 四 sì, đọc gần giống 死 sǐ, chết. Nhiều tòa nhà không có tầng 4, hoặc tầng 14, và có nơi bỏ hết các tầng có số 4.

Một số con số là tiếng lóng. 520, wǔ èr líng, nghe giống 我爱你 (我愛你), anh yêu em, nên ngày 20 tháng 5 là ngày của các cặp đôi. 250, 二百五 èrbǎiwǔ, là câu chửi có nghĩa đồ ngốc.

Con số trên thực đơn, nhãn mác hay biển hiệu

Công cụ trên trang này cần những con số bạn gõ được. Với giá trên thực đơn in sẵn, ngày trên bao bì hay số trên biển hiệu, HanCam đọc chữ Trung bằng camera của iPhone hoặc iPad và hiện chữ Hán kèm pinyin có dấu thanh, bên dưới là nghĩa. Ứng dụng đọc chữ in nằm ngang ngay trên thiết bị. Nghĩa hiện bằng ngôn ngữ của điện thoại nếu tính năng dịch trên thiết bị của Apple hỗ trợ, nếu không thì bằng tiếng Anh, và vẫn dùng được khi ngoại tuyến sau khi tải gói ngôn ngữ.

Hỏi và đáp